Wittgenstein-kirjallisuutta

 

Wittgenstein julkaisi elämänsä aikana vain yhden teoksen, Loogis-filosofisen tutkielman (Tractatus logico-philosophicus, ilmestyi vuonna 1921). Hänen pääteoksenaan voidaan pitää postuumisti (1953) julkaistua Filosofisia tutkimuksia, jota Wittgenstein ei kuitenkaan saanut itse viimeisteltyä, vaan se on toimittajien (Anscombe, Rhees ja von Wright) viimeistelemä. Wittgensteinin tuotantoa on saatavissa Basil Blackwellin kustantamina saksalais-englantilaisina laitoksina ja Suhrkampin kustantamina saksankielisinä laitoksina. WSOY on julkaissut useita näistä Heikki Nymanin suomennoksina. Muista Wittgensteinin kirjallisen jäämistön julkaisuhankkeista ks. G. H. von Wrightin haastattelu tässä numerossa.

 

Wittgensteinilta on julkaistu mm. seuraavat teokset tai kirjallisesta jäämistöstä toimitetut kokoelmat:

Bemerkungen über die Grundlagen der Mathematik. Werkausgabe Bd 6, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984. (Suom. "Huomautuksia matematiikan perusteista").

Bemerkungen über die Farben. Werkausgabe Bd 8, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984. Suom. "Huomautuksia väreistä".

Bemerkungen über die Philosophie der Psychologie i & ii. Werkausgabe Bd 7, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984. Suom. "Huomautuksia psykologian filosofiasta 1 & 2".

Kirjoituksia 1929-1938. Suom. H. Nyman. WSOY, Helsinki 1986.

Letzte Schriften über die Philosophie der Psychologie. Werkausgabe Bd 7, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984. Suom. "Viimeiset kirjoitukset psykologian filosofiasta 1." Sisältyy samaan niteeseen kuin "Huomauksia psykologian filosofiasta 2".

Philosophische Bemerkungen. Werkausgabe Bd 2, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984. Suom. "Filosofisia huomautuksia".

Philosophische Grammatik. Werkausgabe Bd 4, Suhrkamp, Frankfurt am Main, 1984. Ei suomennettu.

Philosophy, Sections 86-93 (pp. 405-35) of the so-called "Big Typescript" (Catalog Number 213). Synthese 87: 3-22, 1991. Katkelma, joka on toimitettu samasta materiaalista (TS 213) kuin "Philosophische Grammatik".

WPhilosophische Untersuchungen. Werkausgabe Bd 1, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984. Suom. "Filosofisia tutkimuksia".

Preliminary Studies for The "Philosophical Investigations", Generally known as The Blue and Brown Books. Basil Blackwell, Oxford 1964. Suom. "Sininen ja ruskea kirja". Oppilaille saneltua materiaalia.

Tagebücher 1914-1916, Werkausgabe Bd 1, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984. "Tractatuksen" työstämiseen liittyvää materiaalia.

Tractatus logico-philosophicus. Werkausgabe Bd 1, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984. Suom. "Tractatus logico-philosophicus, Loogis-filosofinen tutkielma".

Über Gewissheit. Werkausgabe Bd 8, Frankfurt am Main 1984. Suom. "Varmuudesta"."

Vermischte Bemerkungen. Werkausgabe Bd 8, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984. Uudistettu laitos Suhrkamp 1994. Varhaisempi versio suom. "Yleisiä huomautuksia".

Wittgenstein und der Wiener Kreis. Gespräche, aufgezeichnet von Friedrich Waismann. Werkausgabe Bd 3, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984.

Zettel. Werkausgabe Bd 8, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1984. Suom. "Zettel - Filosofisia katkelmia".

 

Näiden lisäksi on julkaistu mm. kuulijoiden kirjoittamia luentomuistiinpanoja ja kirjeenvaihtoa.

 

 

Kommentaarikirjoja:

Anscombe, G. E. M., An Introduction to Wittgenstein's Tractatus. Hutchinson University Library 1959.

Baker, Gordon, Wittgenstein, Frege & the Vienna Circle. Basil Blackwell, Oxford1988.

Baker, Gordon & Hacker, P. M. S., Wittgenstein, Understanding and Meaning, An Analytical Commentary on the Philosophical Investigations, vol 1. Basil Blackwell, Oxford 1980.

Baker, Gordon & Hacker, P. M. S., Wittgenstein, Rules, Grammar and Necessity, An Analytical Commentary on the Philosophical Investigations, vol 2. Basil Blackwell, Oxford 1985. Bakerin ja Hackerin kommentaarista on sittemmin ilmestynyt myös muita osia ja tätä nykyä se kattaa koko "Filosofisia tutkimuksia".

Black, Max, A Companion to Wittgenstein's "Tractatus". Cambridge University Press 1964.

Budd, Malcolm, Wittgenstein's Philosophy of Psychology. Routledge, London 1989.

Conway, Gertrude D., Wittgenstein on Foundations. Humanities Press International 1989.

Diamond, Cora, The Realistic Spirit. Wittgenstein, Philosophy and the Mind. A Bradford Book, The MIT Press, Cambridge 1995.

Fann, K. T., Wittgenstein's Conception of Philosophy. Basil Blackwell, Oxford.1969

Hacker, P.M. S., Insight and Illusion; Themes in the Philosophy of Wittgenstein. Revised Edition, Clarendon Press 1986.

Hacker, P. M. S., Wittgenstein's Place in 20th Century Analytic Philosophy, Basil Blackwell, Oxford 1997.

Herzberg, Lars, The Limits of Experience. Acta Philosophica Fennica vol. 56, Helsinki 1994.

Hilmy, S. Stephen, The Later Wittgenstein: The Emergence of a New Philosophical Method. Basil Blackwell, Oxford. 1987.

Hintikka, Jaakko & Hintikka Merril B., Investigating Wittgenstein. Basil Blackwell, Oxford 1986.

Johnston, Paul, Wittgenstein and Moral Philosophy. Routledge & Kegan Paul, London, 1989.

Johnston, Paul, Wittgenstein, Rethinking the Inner. Routledge, London 1993.

Kannisto, Heikki, Thoughts And Their Subject, A Study of Wittgenstein's Tractatus. Acta Philosophica Fennica, vol. 40, Helsinki 1986.

Kenny, Anthony, Wittgenstein. Allen Lane, The Penguin Press, London 1973.

Kenny, Anthony, The Legacy of Wittgenstein. Basil Blackwell, Oxford 1984.

Kienzler, Wolfgang, Wittgensteins Wende zu seiner Spätphilosophie 1930-1932. Suhrkamp, Franfurt am Main 1997.

Malcolm, Norman, Wittgenstein: Nothing Is Hidden. Basil Blackwell, Oxford 1986.

Malcolm, Norman, Wittgensteinian Themes, Essays 1978-1989. Cornell University Press, Ithaca, New York 1995.

McDonough, Richard M., The Argument of the Tractatus; Its relevance to contemporary theories of logic, mind and philosophical truth. State University of New York Press 1986.

McGinn, Marie, Wittgenstein and the "Philosophical Investigations". Routledge, London 1997.

Rhees, Rush, Discussions of Wittgenstein. Routledge & Kegan Paul, London 1970.

Staten, Henry, Wittgenstein and Derrida. Basil Blackwell, Oxford 1985.

Stenius, Erik, Wittgenstein's "Tractatus", A Critical Exposition of the Main Lines of Thought. Cornell University Press 1960.

Schulte, Joachim, Experience And Expression, Wittgenstein's Philosophy of Psychology. Oxford University Press, Oxford 1993. Alunperin saksaksi 1987 "Erlebnis und Ausdruck", Philosophia Verlag, München.

Stern, David G., Wittgenstein on Mind and Language. Oxford University Press, Oxford 1995.

Winch, Peter, Trying to Make Sense. Basil Blackwell, Oxford 1987.

Von Wright G. H., Wittgenstein. Basil Blackwell, Oxford 1982.

 

Lukuisten monografioiden lisäksi on julkaistu myös monia artikkelikokoelmia.

 

Elämänkertakirjallisuutta :

Malcolm, Norman : Ludwig Wittgenstein muistelma. Suom. P. Polameri. WSOY, Helsinki 1990. Samaan kirjaan sisältyy myös G. H. Von Wrightin kirjoittama "Elämänkerran luonnos" sekä Wittgensteinin kirjeenvaihtoa.

McGuinnes, Brian, Wittgenstein, A Life. Duckworth, London 1988.

Monk, Ray, Ludwig Wittgenstein, The Duty of Genius. Vintage Books, London 1990.

 

Koonnut Oskari Kuusela